واحد مدیریت منابع انسانی در کسب و کار هر سازمان بزرگ و کوچکی از اهمیت زیادی برخوردار است. بدین ترتیب که پرسنل در موفقیت هر کسبوکاری نقش اساسی و کلیدی دارند و عملکرد مثبت کارکنان میتواند به عنوان دارایی یک سازمان تلقی شود.
در این مقاله قصد داریم به بررسی نقشهای مدیریت منابع انسانی بپردازیم. ابتدا با شرح مختصری از مفاهیم مدیریت منابع انسانی (HRM) و منابع انسانی (HR) شروع خواهیم کرد. سپس به توضیح نقشهای واحد مدیریت منابع انسانی میپردازیم تا بتوانید درک بهتری از این مفهوم داشته باشید.
تعریف مدیریت منابع انسانی
رفتار و عملکرد مدیران بر افزایش و کاهش انگیزه و عملکرد نیروی انسانی اثرگذار است و داشتن شناخت از نحوه مدیریت و هدایت نیروها، تعریف کار برای نیروها و کنترل عملکرد نیروها بر بهرهوری کلی شرکت و هر واحد و نیز خود مسئول شغل اثرگذار خواهد بود. بنابراین علاوه بر مدیر منابع انسانی، مدیران صف و ستاد نیز مسئول مدیریت نیروی انسانی در سازمان هستند.
حتی مسئولیت مدیریت نیروی انسانی در سطوح مدیریت عامل و هیئت مدیره نیز تعریف میگردد. بطوریکه در شرکتهای جهان اول مدیریت نیروی انسانی یکی از وظایف کلیدی مدیران عامل است و همچنین یکی از اعضای هیئت مدیره که عموماً رئیس هیئت مدیره میباشد، منتور هدایت نیروهای سرمایه سازمان برای بلندمدت میباشد.
پیشنهاد مطالعه : مشاور منابع انسانی درشرکت SME
نقشهای واحد مدیریت منابع انسانی
مزیت رقابتی از طریق مدیریت منابع انسانی یک اصل مهم در حوزه مشاوره کسب و کار است که برحسب همین نکته مهم آشنایی با منابع انسانی و نقشهای آن الزامی است . HRM دارای نقشهای متعددی است. نقشهای واحد مدیریت منابع انسانی را به طور کلی به سه سطح تقسیم میکنند:
- سطح استراتژیک
- سطح تاکتیکال و مدیریتی
- سطح عملیاتی
نقش سطح استراتژیک واحد مدیریت منابع انسانی
اقدامات سطح استراتژیکمدیریت منابع انسانی شامل برنامهها و فعالیتهای منابع انسانی میشوند که با امور استراتژیک یا هدفهای سازمان رابطه تنگاتنگ دارند.
برخی از نقشهای اصلی سطح استراتژیک واحد مدیریت منابع انسانی شامل موارد زیر میباشد:
- آگاهی دقیق از محیط
- مشارکت در تصمیمات استراتژیک و بلندمدت سازمان
تدوین و اجرای استراتژی نقشهای منابع انسانی بر تصمیمات بلندمدت سازمان اثرگذارند و راهبردی هستند.

نقش تاکتیکال و عملیاتی واحد مدیریت منابع انسانی
نقشهایی که بیشتر در حوزه منابع انسانی در بین متخصصان صحبت میشود، مرتبط با دو سطح دیگر تاکتیکال و عملیاتی هستند. عموماً رویکردهای مدیریت منابع انسانی شامل نقشهای سطح تاکتیکال یا مدیریتی تصمیمات میان مدت تا بلندمدت بوده و اثر آنها در میان مدت مشخص میگردد.
برخی از نقشهای اصلی تاکتیکال یا مدیریتی مدیریت منابع انسانی شامل موارد زیر میباشد:
- طراحی مشاغل و تهیه شرح شغلها
- هدف گذاری سالیانه شغلی
- بازبینی و ارزیابی معیارهای انتخاب نیرو
- تهیه برنامههای نیرویابی
- یافتن بازارهای نیروی کار جدید
- تهیه برنامههای جبران خدمات بلندمدت
- فراهم کردن مراکز ارزیابی و توسعه شخصی نیروی کار
- تدوین برنامههای توسعه مدیریت و رهبری
- آمادهسازی بهبود سازمانی
- تشویق توسعه شخصی افراد در سازمان
- شناسایی مسیرهای توسعه شغلی افراد و ارائه خدمات برای توسعه شغلی
- جانشینپروری برای نیروهای کلیدی
- تدوین سیستم مدیریت عملکرد

نقش عملیاتی واحد مدیریت منابع انسانی
سومین سطح برای تعریف نقشهای مدیریت منابع انسانی، سطح عملیاتی است. نقشهایی که در این سطح تعریف میشوند تصمیمات اجرایی هستند و به صورت کوتاه مدت و تا میان مدت میباشند.
برخی از نقشهای کلیدی واحد مدیریت منابع انسانی در سطح عملیاتی شامل موارد زیر است:
- نیرویابی
- استخدام
- پردازش امور حقوق و مزایا
- تنطیم سیستمهای ارزیابی عملکرد
- تهیه سیستمهای کنترلی روزانه
- اجرای آموزشهای موردنیاز

تعیین مسئولیت مشاغل
مسئولیت مدیران و کارشناسان منابع انسانی بر اساس سطح نقش و بسته به اندازه شرکت و لزوم وجود سطوح معاونت، مدیر، سرپرست و کارشناس در حوزه منابع انسانی تعیین میشوند. به طور کلی نقش سطح استراتژیک جزء وظایف مدیران ارشد سازمان و نیز در شرکتهای کوچک و متوسط جزء وظایف مدیر منابع انسانی و در شرکتهای بزرگ جزء وظایف معاونت منابع انسانی است.
در شرکتهای کوچک و متوسط نقشهای سطح تاکتیکال جزء مسئولیت مدیر منابع انسانی میباشد و نقشهای سطح عملیاتی و اجرایی به عنوان مسئولیت مدیر و کارشناس منابع انسانی تخصیص داده میشود. در شرکتهای بزرگ این مسئولیتها باید بر اساس استراتژیهای سازمان و بلوغ دیگر واحدها تعیین گردند.
بیشتر بخوانید :
- چرایی نیاز به تحول در مدیریت منابع انسانی شرکتها
- فلسفه و رویکردهای مدیریت منابع انسانی
- ۴ تا از چندین چالشهای کارآفرینان
- مدیریت دگرگونی و تحول
- آموزش منابع انسانی
- مزیت رقابتی از طریق مدیریت منابع انسانی
- تفاوت مدیریت پرسنل و مدیریت منابع انسانی
- تفویض اختیار منابع انسانی در شرکتهای کوچک ومتوسط
- مشاور منابع انسانی درشرکت SME



