۴ اصل مدیریت منابع انسانی در شرکت‌های کوچک و متوسط SME

نگاه به منابع انسانی چطور تحول پیدا کرده؟

وقتی که به صنعت، در دوران گذشته نگاه می‏کنیم وضعیت به این صورت بوده که دستگاه‏‌ها گران بوده‌‏اند ولی منابع انسانی ارزان؛ و همچنین مهارت‏‌های زیادی از نیروی انسانی توقع نمی‌رفته است.

حدود ۵۰ سال پیش این رویکرد تبدیل به امور اداری شد.

در این رویکرد افراد به عنوان هزینه تلقی می‌شدند و بیشتر دید ارباب رعیتی در سازمان‏ها حاکم بود. اما هر چه بازار رقابتی‌تر شد و تأثیر منابع انسانی بعنوان یک منبع غیر قابل تقلید و ارزشمند برای شرکتها جا افتاد، رویکرد به سمت مدیریت منابع انسانی در شرکت‌های کوچک و متوسط و اهمیت دادن هر چه بیشتر به فعالیت‌های کلیدی در مدیریت HR ، جذب، حفظ نیروی انسانی  و توسعه شخصی مناسب حرکت کرد.

رویکرد مدیریت منابع انسانی در شرکتهای SME عمدتاً چگونه است؟

در شرایط فعلی کشورمان برای شرکت‏های SME خیلی مهم است که یاد بگیرند چگونه با آدم‏ها و نیروی انسانی خود کار کنند. حتی اینکه یک کارآفرین در شرکت SME چگونه خودش به عنوان یک انسان کار می‏کند جز مدیریت منابع انسانی محسوب می‏شود.
آنچه در بیشتر شرکت‏های SME کشورمان انجام می‌شود در واقع مدیریت منابع انسانی نیست، بلکه رویکرد امور اداری است که کارکنان را در نقش ابزار می‌بیند. سیستم‏های ارزیابی و ارزشیابی کارکنان در اکثر شرکت‏های SME رویکردی سطحی برای پاداش یا جریمه موقت است.

از طرف دیگر موضوعی که در اکثر شرکت‏ها مشاهده می‏شود شک مدیران به نیروی انسانی است و اینها در مجموع باعث گردیده کارکنان از کار در یک شرکت کوچک رضایت شغلی نداشته باشند و درصد کارکنانی که ناراضی هستند بالا برود.
باید این موضوع را در نظر گرفت که وقتی نیروی انسانی شرکت را ترک می‏کند حداقل ۵۰ درصد از تقصیر متوجه مدیر اوست و نشان‌دهنده این است که شرکت دارای مشکلی است و بنابراین مدیر در رفتن نیرو از شرکت، شریک است.

پیشنهاد مطالعه : تفاوت مدیریت پرسنل و مدیریت منابع انسانی

بسیاری مدیران و کارآفرینان در شرکت‏های SME به خوبی یاد نگرفته‏اند چطور با کارکنان ارتباط حرفه‏ای برقرار کنند و قضاوت‌های شخصی جایگزین ارزیابی شده است. در نتیجه یک روز نیروی انسانی عزیز مدیر است ولی روز دیگر به عنوان خائن به او نگاه می‏کنند، یک روز می‏گویند که خیلی عالی است و روز دیگر می‏گویند این فرد دیگر به درد شرکت نمی‏خورد.
در جهان اول و رقابتی، برای ارتقای شغلی از سطح کارشناس به سرپرست، نیروی انسانی باید حدود ۳۰۰ تا ۴۰۰ ساعت آموزش مدیریتی ببیند. وقتی به شرکت‏های SME ایرانی نگاه می‏شود این سوال به وجود می‏آید که کارشناسان برای ارتقا به مشاغل سرپرستی و مدیریتی چقدر آموزش مدیریتی دیده‏اند؟

بسیاری شرکتها برای تحویل یک خودروی ۱۰۰ تا ۲۰۰ میلیون تومانی ضمانت‏های خاص می‏گیرند اما در همان حال، کارکنان متعددشان را در اختیار مدیری قرار می‏دهند که کوچکترین آموزشی در ایجاد بهره‌وری، انگیزه و افزایش عملکرد از کارکنان ندیده است و جمع سرمایه‌ای که بدین ترتیب به خطر می‌افتد به مراتب بیشتر از هزینه آن ماشین‌آلات است.
بنابراین نیاز است شرکت‏های SME و کارآفرینان دیدشان را به مدیریت منابع انسانی عوض کنند و به مدیران مهارت مدیریت منابع انسانی را آموزش دهند.

پیشنهاد مطالعه : فلسفه و رویکردهای مدیریت منابع انسانی

کارآفرین در شرکت SME مسئولیت‏های متعددی در همه سطوح شغلی از سطح کارشناس گرفته تا سرپرست تا مدیر بر عهده دارد و همین موضوع باعث گردیده پیچیدگی شغلی کارآفرین و درجه استرس کاری‏اش بسیار بیشتر از مدیر یک شرکت بزرگ باشد.

همچنین نامشخص بودن شرح شغل و عدم ایجاد مهارت‌های مورد نیاز در کارکنان باعث می‌شود تمام دردسر مدیریت افراد به خود کارآفرین و مدیر SME  منتقل شده و درنتیجه استرس و درگیری او به بیش از حد قابل تحمل برسد. مدیریت منابع انسانی در شرکت‏های SME رحم و دلسوزی نمی‏خواهد بلکه نیاز به عدالت و سیستم واضح دارد تا بتواند به درستی کار کند و نتایج مورد نیاز -از جمله عملکرد، انگیزه، نوآوری، کار تیمی و …- را به دنبال داشته باشد.

رویکرد مدیریت منابع انسانی در SMEها باید چگونه باشد؟

ممکن است شرکت دارای مزیت رقابتی در کالا و خدمات باشد اما اگر نتواند منابع انسانی خود را قوی نگه دارد نمی‏تواند وارد فاز توسعه شود. نیروی انسانی بزرگترین سرمایه یک شرکت SME است. برای افزایش کیفیت منابع انسانی، مدیر شرکت باید تصویری از آینده سازمان را به کارکنان نشان دهد و در آنان حس مالکیت برای رسیدن به آینده بسازد، آنها را شریک موفقیت خود ببیند و متناسب با شرایط و اهداف، توانمند کند.

پیشنهاد مطالعه : توسعه کسب وکار با ۹ روش مشاور

مدیریت منابع انسانی در شرکت‏های SME باید بر پایه چهار اصل زیر بنا نهاده شود:

1. آدم‏ها (نیروی انسانی) و حتی خود کارآفرین مهم‏ترین دارایی یک سازمان هستند. می‏توان دستگاه‌‏ها را در زمان موردنیاز با پول خرید، اما نیروی انسانی و مهارت را نمی‏توان به راحتی تهیه کرد. مدیریت اثربخش نیروی انسانی کلید موفقیت یک شرکت SME و همچنین کلید موفقیت خود کارآفرین و زندگی او می‏‌باشد.
   
   
2. در صورتی که سیاست‏ها و رویه‌‏های پرسنلی در ارتباط پیوسته با عملکرد و اهداف سازمان نباشد، دستیابی به موفقیت غیرممکن است. باید اهداف کلان سازمان به نقش هر واحد و هر فرد شکسته شود تا واقعاً بتوانیم بگوییم همه در راستای هدف سازمان حرکت می‌کنند. برای پیشبرد این اصل برای خودتان به عنوان فرصت آفرینان موفق چه هدفی گذاشته‌‏اید؟ برای واحدهایتان چه هدفی تعیین کرده‏اید؟ چگونه افراد و واحدها را به همکاری با هم برای رسیدن به این هدف تشویق می‌کنید؟
   
   
3. فرهنگ و ارزش‏های شرکت، فضای سازمانی و رفتار مدیران که ناشی از فرهنگ سازمان است، تاثیر زیادی بر اهداف شرکت دارد. به عنوان کارآفرین شرکت SME، چه فرهنگی را در سازمان و واحدتان خواستارید و به دنبال ساختن چه نوع فرهنگی هستید؟
   چه ارزش‏هایی را در سازمان می‏خواهید جا بیاندازید؟ باید ارزش‏های مورد نظرتان را بنویسید و از نیروی انسانی امضا بگیرید، خودتان نیز باید در هر زمان آنها را رعایت کنید و کاملاً بهشان متعهد بمانید. یک مدیر خوب مدل و الگوی کارکنان در رعایت ارزشها و رفتار سازمانی مد نظر است. فرهنگ سازمانی را مدیران با رفتار خود ایجاد می‏کنند و بنابراین اگر رفتار بد و مخربی در سازمان مشاهده می‌‏شود یکی از دلایل آن خود مدیر خواهد بود. مدیریت منابع انسانی یعنی ثبات در فرهنگ.
   
   
4. در نهایت سیستم، سیستم، سیستم. تدوین و اجرای استراتژی برای اینکه رویکردتان به کارکنان از قضاوت شخصی خارج شده و واقعاً بر اساس اصول باشد باید شرح مشاغل درستی برای افراد تعریف کرده باشید، روش جذب و مصاحبه طوری باشد که از ابتدا افراد مناسب را در سازمان استخدام کنید، ارزیابی عملکرد را بر اساس ارزش کارکنان و نه قضاوت خودتان پیاده کنید، و برای افزایش بهره‌وری و انگیزه کارکنان سیستم عادلانه‌ای در نظر داشته باشید.

بیشتر بخوانید :

• بازاریابی در شرکتهای کوچک و متوسط SME
• تفویض اختیار منابع انسانی در شرکت‌های کوچک ومتوسط
• برندسازی SME: چطور در صنایع کوچک برندسازی کنیم
• نکات مهم در بازاریابی شرکت کوچک و متوسط
• ویژگی شرکت‌های کوچک و متوسط SME
• مشاور منابع انسانی درشرکت SME 
• چالشهای شرکتهای SME برای رشد و موفقیت
• مشاوره کسب و کار برای مدیرSME
• همه چیز درباره شرکت کوچک و متوسط
• آشنایی با راز موفقیت شرکت کوچک و متوسط
• آشنایی با اصول تفویض اختیار در شرکت کوچک و متوسط
• آشنایی با نحوه تصمیم گیری در شرکت کوچک و متوسط
• آشنایی با مشاوره در شرکت کوچک و متوسط
• توسعه کسب و کار در شرکت کوچک و متوسط