آموزش توسعه کسب و کار

توسعه کسب‌و‌کار چیست؟

اگر این سؤال را از ۱۰ نفر بپرسید، احتمالاً جواب‌های متفاوتی می‌شنوید. برخی عقیده دارند این عبارت به‌معنای افزایش فروش است؛ بعضی هم آن را جذب مشتری معنا می‌کنند.

اما معنی این واژه فراتر از چنین تعاریفی است.

تمام کسب‌وکارهای بزرگ، کارشان را از صفر شروع کردند و از همان ابتدا بزرگ نبودند. مثلاً گوگل کارش را از یک گاراژ شروع کرد و الان چندین زیرمجموعۀ بزرگ و کوچک دارد و روزبه‌روز هم درحال پیشرفت است.

توسعه کسب‌و‌کار مجموعه‌ای از فعالیت‌ها و استراتژی‌هاست که به منظور رشد و ارتقای یک کسب‌و‌کار انجام می‌شود. این فعالیت‌ها می‌توانند شامل موارد زیر باشند:

• شناسایی فرصت‌های جدید برای رشد:  مانند ورود به بازارهای جدید، ارائه محصولات یا خدمات جدید، یا توسعه‌ی کانال‌های فروش جدید.
• افزایش سهم بازار:  از طریق جذب مشتریان جدید یا افزایش سهم خود از بازار موجود.
• بهبود کارایی و سودآوری: با کاهش هزینه‌ها، افزایش فروش و بهینه‌سازی فرآیندهای کسب‌و‌کار.
• تقویت برند و ایجاد وفاداری به مشتری: به واسطه ارائه تجربه‌ای عالی به مشتریان و ایجاد روابط بلندمدت با آنها.
• ایجاد یک تیم قوی و با انگیزه: با استخدام و آموزش بهترین افراد و ایجاد محیط کاری مثبت و پویا.

توسعه کسب‌و‌کار یک فرایند مداوم است که نیازمند برنامه‌ریزی دقیق، اجرا و نظارت مستمر است. توسعه فقط مختص کارخانه‌داران یا صاحبان شرکت‌های بزرگ نیست. هر شرکت بزرگ و کوچکی باید چشم‌انداز و رؤیایی برای آینده داشته باشد؛ در غیر این صورت، امکان رشد وجود ندارد.

سازمان‌ها همیشه به دنبال راهی هستند تا بتوانند بازار و درآمدشان را گسترش دهند. مثلاً صاحب یک مغازه برای گسترش کارش و افزایش مشتری، تصمیم می‌گیرد شعبۀ دومی را در منطقۀ دیگری از شهر تأسیس کند. این یک نمونه از گسترش کسب‌وکار است.

حالا همین مغازه‌دار تصمیم می‌گیرد با ساخت فروشگاه اینترنتی، فعالیتش را وارد فضای آنلاین کند. این هم نمونۀ دیگری از رشد در کسب‌وکار محسوب می‌شود. چنین رشدی باعث دستیابی به مشتریان بیشتر، افزایش فروش و در نتیجه، کسب سود بیشتر می‌شود؛ پس اگر برنامه‌ای برای رشد فعالیت‌تان نداشته باشید، رسیدن به این اهداف سخت‌تر و طولانی‌تر خواهد بود.

مثلاً دیجی‌کالا ابتدا یک فروشگاه اینترنتی برای فروش دوربین عکاسی بود. بعداً و به‌مرور زمان، محصولات دیگری را هم برای فروش عرضه کرد و به‌تدریج تنوع محصولاتش بیشتر و بیشتر شد و از حیطه محصولات دیجیتال بسیار فراتر رفت. این روند نمونهٔ خوب توسعه‌ی بیزینس است. فرآیند رشد یک کسب‌وکار معمولاً وقت‌گیر است و باید برای آن برنامه داشت.

با جمع‌بندی مواردی که گفتیم به این نتیجه می‌رسیم که توسعه کسب‌وکار، هر فعالیت و ایده‌ای است که به جذب مشتری بیشتر، بهبود کسب‌وکار و افزایش سودآوری آن در بلندمدت منجر می‌شود.

حال که دیگر می‌دانید توسعه کسب و کار چیست، احتمالاً این سؤال برای شما پیش آمده که چگونه کسب و کار خود را توسعه دهیم؟ در ادامۀ مقاله، مراحل و استراتژی‌های رشد کسب‎‌و‌کار را کامل و دقیق توضیح می‌دهیم.

استراتژی‌های توسعه کسب و کار

بعید است مدیر یا مالکی را پیدا کنید که علاقمند به توسعه کسب و کار خود نباشد. تقریباً هر زمان پای بحث یک مدیر بنشینید از رؤیاها و خواسته‌هایش برای توسعه می‌گوید.

استراتژی به ما آموخته که برای سالهای بعدمان چشم انداز داشته باشیم و به ما یاد داده که چشم انداز سالهای بعد، باید وسیع‌تر و جذاب‌تر از وضعیت امروز باشد.

شما با انتخاب روش‌های مناسب قیمت‌گذاری و جذب مشتری و استراتژهای دیگر، راه پیشرفت و توسعه کسب‌ و کار خود را هموار می‌کنید. پس با هم ببینیم چطور استراتژی توسعه کسب و کار بچینیم؟

۱-  چشم‌انداز خود را ترسیم کنید:

اولین قدم در هر مسیری، تعیین مقصد است. در مسیر توسعه‌ی کسب ‌و‌کار نیز پیش از هر اقدامی، باید چشم‌انداز روشنی از آینده‌ی کسب و کار خود ترسیم کنید.

• اهداف بلندمدت و رؤیاهای شما برای کسب و کارتان چه هستند؟
• می‌خواهید به چه جایگاهی در بازار دست پیدا کنید؟ می‌خواهید چطور شناخته شوید؟
• چه تأثیری می‌خواهید بر روی مشتریان، کارکنان و جامعه خود بگذارید؟ چه ارزش‌هایی هست که شما مصمم هستید به دیگران عرضه کنید؟

با پاسخ به این سوالات، نقشه‌ی راه خود را در مسیر توسعه‌ی کسب ‌و‌کار ترسیم خواهید کرد.

۲ – بازار هدف خود را بشناسید:

گرایشات اخیر اقتصادی، اجتماعی و فرهنگ به چه سمت و سویی می‌رود؟ تکنولوژی چطور بر رفتار مصرف اثر دارد؟ مشتریان شما چه کسانی هستند؟ نیازها، خواسته‌ها و چالش‌های حال و آینده آنها چیست؟

با شناخت دقیق بازار هدف خود، می‌توانید محصولات و خدماتی را ارائه دهید که واقعاً مورد تقاضا هستند. چون شما به توسعه بازار می‌اندیشید مهم است بتوانید نیازهای آینده مشتری را حدس بزنید. کلید این کار در درک کلان روندها و گرایشات مصرف است.

تحقیقات بازار کلید شناخت بازار هدف شما است. از طریق این تحقیقات می‌توانید اطلاعات ارزشمندی در مورد رفتار، نیازها و ترجیحات مشتریان در حال و آینده به دست آورید.

۳- رقبای خود را آنالیز کنید:

در هر بازاری، رقبا وجود دارند و برای موفقیت، باید رقبای خود را به خوبی بشناسید.

• نقاط قوت و ضعف آنها چه هستند؟
• چه استراتژی‌هایی را دنبال می‌کنند؟
• چه چیزی آنها را از شما متمایز می‌کند؟

با تجزیه و تحلیل رقبای خود می‌توانید از آنها درس بگیرید و در بازار متفاوت و متمایز شوید. جایگاهی که دوست دارید در بازار دست آورید نه تنها با درک اولویت مشتری، که با درک روش کار رقبا و ایجاد تمایز نسبت به آنها میسر می‌شود.

۴- یک استراتژی توسعه‌ی کسب ‌و‌کار مبتنی بر نوآوری تدوین کنید:

با توجه به چشم‌انداز، بازار هدف و رقبای خود، یک استراتژی توسعه‌ی کسب ‌و‌کار تدوین کنید. این استراتژی باید شامل اقدامات کلانی باشد که برای رسیدن به اهدافتان انجام می‌دهید. استراتژی نقشه راه است و به شما نشان می‌دهد توسعه کسب و کار را از چه طریق باید در آیندۀ مد نظر بدست آورید. همانطور که قبلاً گفتیم، در این مسیر  نوآوری، کلید تمایز شما از رقبا محسوب می‌شود. نوآوری می‌تواند در زمینه‌های مختلفی صورت گیرد از جمله: ارائه محصولات یا خدمات جدید، بهبود فرآیندهای کسب‌و‌کار، ایجاد مدل‌های کسب‌و‌کار جدید.

بنابراین:

• همیشه به دنبال راه‌های جدید برای بهبود محصولات و خدمات خود باشید.
• از ایده‌های جدید و خلاقانه نترسید و برای امتحان آنها ریسک کنید.
• به دنبال فرصت‌هایی برای ورود به بازارهای جدید و ارائه محصولات یا خدمات جدید باشید.

استراتژی توسعه‌ی کسب ‌و‌کار شما باید:

• واقع‌بینانه و قابل‌اندازه‌گیری باشد.
• بر اساس نقاط قوت و مزیت‌های رقابتی شما بنا شده باشد.
• از منابع و توانمندی‌های شما به طور مؤثر استفاده کند.
• دارای برنامه‌ی عملیاتی مشخص و جدول زمانی باشد (مرحله بعد).

۵- تراتژی خود را به یک برنامه‌ی عملیاتی تبدیل کنید. این برنامه باید شامل مراحل عملی، جدول زمانی و بودجه باشد.

برنامه‌ی عملیاتی شما باید:

• به تفصیل مراحل اجرای استراتژی را همراه با زمانبندی مشخص کند.
• مسئولیت‌ها را به افراد یا تیم‌های مختلف واگذار کند.
• معیارهایی برای سنجش پیشرفت و موفقیت ارائه دهد.

۶- تیم خود را بسازید:

برای اجرای موفقیت‌آمیز برنامه‌ی توسعه کسب و کار خود، به تیمی از افراد با استعداد و متعهد نیاز دارید.

• افرادی توسعه‌گر را استخدام کنید و به آنها آموزش‌های لازم را ارائه دهید. افرادی که شجاع یا بلندپرواز نیستند، ممکن است شما را از همان قدم اول دلسرد کنند. پس همراهانی ایجاد کنید که رؤیای توسعه در سر دارند.
• فضایی کاری ایجاد کنید که در آن خلاقیت، نوآوری و کار تیمی تشویق شود. فضای توسعه کاملاً در نقطه مقابل فضای امن و عادات روتین کاری قرار دارد. پس فضا را متحول کنید.
• به طور مداوم با اعضای تیم خود ارتباط برقرار کنید و از آنها بازخورد بگیرید. توسعه مسیری جدید و بعضاً مبهم است و نیاز به هماهنگی و همسویی زیادی دارد تا از مسیر، دور نیفتیم.

۷- اجرا و نظارت:

برنامه‌ی خود را اجرا کنید و به طور مداوم پیشرفت خود را رصد کنید.

• در صورت نیاز، تغییراتی در برنامه‌ی خود ایجاد کنید. قدم گذاشتن در مسیر توسعه یعنی طی کردن مسیری جدید که قبلاً تجربه نکرده‌ایم. بنابراین بر اساس شرایط و فیدبک‌ها، در صورت لزوم مسیرتان را تغییر دهید.
• از ابزارها و تکنیک‌های مختلف برای نظارت بر پیشرفت و اندازه‌گیری نتایج استفاده کنید. داشبوردهای مدیریتی در این بین بسیار کمک کننده‌اند.

بازار و شرایط به طور مداوم در حال تغییر هستند. شما هم باید انعطاف‌پذیر باشید و با تغییرات سازگار شوید.

۸- به دنبال ایجاد روابط بلندمدت با مشتریان باشید:

مشتریان، ارزشمندترین دارایی هر کسب و کاری و بخصوص در مسیر توسعه هستند.

• برای جلب رضایت مشتریان خود تلاش کنید و تجربه‌ای عالی به آنها ارائه دهید.
• با مشتریان خود ارتباط نزدیک برقرار کنید و به نیازها و خواسته‌های آنها توجه کنید.
• به دنبال ایجاد وفاداری به برند در بین مشتریان خود باشید.

مشتریانی که از خدمات و محصولات شما راضی هستند، به احتمال زیاد به مشتریان وفادار شما تبدیل خواهند شد و مجدداً از شما خرید خواهند کرد. همچنین، مشتریان وفادار می‌توانند مشتریان جدیدی را برای شما جذب کنند. بنابراین مشتریان راضی عامل توسعه کسب و کار شما خواهند بود.

۹- از فناوری‌های جدید به نفع خود استفاده کنید:

فناوری نقشی کلیدی در دنیای کسب و کار ایفا می‌کند.

• از فناوری‌های جدید برای ارتقای کارایی و سودآوری کسب و کار خود استفاده کنید.
• از وب‌سایت و رسانه‌های اجتماعی برای بازاریابی محصولات و خدمات خود استفاده کنید.
• از ابزارهای تجارت الکترونیک برای فروش محصولات خود به صورت آنلاین استفاده کنید.

استفاده از فناوری‌های جدید می‌تواند به شما در کاهش هزینه‌ها، افزایش فروش و ارائه خدمات بهتر به مشتریان کمک کند.

۱۰- به طور مداوم یاد بگیرید و رشد کنید:

دنیای امروز، دنیایی دائماً در حال تغییر است. یادگیری و رشد به شما کمک می‌کند تا با چالش‌های جدید سازگار شوید، از فرصت‌های جدید استفاده کنید و در مسیر پیشرفت و موفقیت گام بردارید.

برای اینکه در این دنیا موفق باشید، باید به طور مداوم یاد بگیرید و رشد کنید. از کتاب‌ها، مقالات و دوره‌های آموزشی برای ارتقای دانش و مهارت‌های خود استفاده کنید. در کنفرانس‌ها و رویدادهای مرتبط با کسب و کار خود شرکت کنید و در نهایت با افراد موفق در این زمینه ارتباط برقرار کنید و از تجربیات آنها بیاموزید.

پیشنهاد مطالعه : توسعه فردی چیست ؟

مهارت‌های مورد نیاز برای توسعه‌ی کسب‌و‌کار

بدون شک، برای گسترش کسب و کار، مجموعه‌ای از مهارت‌های حیاتی مورد نیاز است که در زیر به آنها اشاره خواهم کرد:

• رهبری و مدیریت تیم: توسعه مسیری جدید و مبهم است. این رهبر سازمان است که می‌تواند با اعتقاد و اراده محکم، چشم‌انداز آینده را به تیمش منتقل کند و آنها را به طی کردن این مسیر تشویق نماید. همچنین در این مسیر کوچ و همراه آنها باشد و آنها را با مسیر توسعه همسو کند. رهبری سازمان در زمان توسعه بسیار حیاتی است.
• مدیریت تحول و ذهنیت رشد: لازمه توسعه کسب و کار این باور است که: ما می‌توانیم!! تشویق رویکرد باز به تغییرات و توسعه ذهنیت رشد (در مقابل ذهنیت ثابت) در بین تیم و کارکنان بسیار ضروری است. زمان بگذارید و این رویکردها را در میان کارکنان ترویج دهید.
• مهارت فروش و ارتباطات: باید قبول کنیم برای توسعه ممکن است به منابع، مهارتها یا نگاههایی نیاز داشته باشیم که در حال حاضر نداریم. بنابراین توانایی برقراری ارتباط مؤثر با مشتریان، همکاران، شرکای تجاری و سایر افراد در صنعت اساسی است و به کسب و کار کمک می‌کند تا دایره ارتباطات خود را بهبود بخشد و از منابع خارجی مورد نیاز برای توسعه به خوبی بهره بگیرد.
• مدیریت زمان: توسعه نیاز به زمانگذاری قابل توجهی دارد که در کنار سایر وظایف شما باید انجام شوند. مدیریت زمان به شما کمک می‌کند تا اولویت‌های خود را تعیین کرده و بین وظایف جاری و هر چه برای توسعه کسب و کار نیاز دارید، تعادل برقرار کنید.
• مدیریت مالی: توسعه نیازمند سرمایه است. باید بتوانید منابع مالی خود را به بهترین شکل برای توسعه بکار بگیرید یا جذب کنید.

همچنین، همیشه در حال به روزرسانی مهارت‌های خود با رویدادها، دوره‌های آموزشی، شبکه‌سازی و منابع تخصصی دیگر باشید.

سخن پایانی

در این مقاله، گام‌هایی اساسی در مسیر توسعه پایدار کسب و کار را بررسی کردیم. آموختیم که چشم‌انداز روشن، شناخت دقیق بازار هدف، تحلیل رقبای قدرتمند، تدوین استراتژی‌های کارآمد، برنامه‌ریزی عملیاتی دقیق، تشکیل تیمی توانمند، اجرای منظم و نظارت مستمر از کلیدی‌ترین ارکان این مسیر هستند.

توسعه‌ی کسب‌و‌کار فرآیندی دائمی و پویا است که نیازمند تلاش، پشتکار، خلاقیت و نوآوری است. در این مسیر با چالش‌ها و موانعی روبرو خواهید شد. اما با صبر، ذهنیت رشد، انعطاف‌پذیری و تعهد به اهدافتان می‌توانید بر آنها غلبه کنید و به موفقیت دست پیدا کنید.

به یاد داشته باشید که:

• موفقیت یک شبه به دست نمی‌آید.
• برای رسیدن به اهدافتان باید صبور باشید، تلاش کنید و هرگز تسلیم نشوید.
• از اشتباهات خود درس بگیرید و از آنها به عنوان فرصتی برای رشد و پیشرفت استفاده کنید.
• به ندای درونی خود ایمان داشته باشید و با شور و اشتیاق به دنبال اهدافتان بروید.

ما برای شما در این مسیر پرماجرا آرزوی موفقیت می‌کنیم.

در آخر، فراموش نکنید که:

• موفقیت در گرو توسعه‌ی فردی و ارتقای دانش و مهارت‌های شماست.
• به طور مداوم مطالعه کنید، در دوره‌های آموزشی شرکت کنید و از تجربیات دیگران بیاموزید.
• با افراد موفق در این زمینه ارتباط برقرار کنید و از آنها راهنمایی و مشاوره بخواهید.
• همیشه ذهنیت رشد را در خودتان تقویت کنید و از ذهنیت بازنده دوری کنید.

موفقیت شما، الهام‌بخش دیگران خواهد بود. با آرزوی بهترین‌ها

بیشتر بخوانید :

• اصول بودجه‌بندی در شرکت
• ۱۰ عادت روزانه یک مدیرعامل موفق
• توسعه کسب و کار در شرکت کوچک و متوسط
• کارآفرینان به چه نوع استراتژی نیاز دارند؟
• تحول در مدیریت منابع انسانی شرکت‌ها
• انواع روش تصمیم گیری در مدیریت
• مدیریت تضاد در سازمان
• ۷ روش توسعه کسب‌و‌کار
• سیستم ارزیابی عملکرد چیست؟
• چالشهای شرکتهای SME برای رشد و موفقیت
• استراتژی چیست و چه نقشی در دستیابی به اهدافمان دارد؟