استراتژی چیست و چه نقشی در دستیابی به اهدافمان دارد؟

استراتژی چیست؟

در مفهوم استراتژی چیست، چند موضوع کلیدی وجود دارد:

۱) می‌خواهیم کجا باشیم؟ (اهداف، دلیل وجودی، نتایج و …)
۲) از کجا بدانیم چه زمانی به آنجا می‌رسیم؟ (تبدیل نیازهای مشتری به سیستم بازخورد واضح)
۳) الان کجا هستیم؟ (مسائل و مشکلات امروز)
۴) چطور به آنجا برسیم؟ (بستن شکاف بین مراحل ۱ تا ۳ به شکل جامع و کامل)
۵) دائماً چه چیزی در محیط اطراف ما در آینده تغییر خواهد کرد و یا الان در حال تغییر است؟

طبق تعریف ویکی‌پدیا،  اِستراتِژی ( Strategy) به معنی تعیین اهداف و طرح نمودن برنامه ای برای رسیدن به آنها است. به بیان دیگر راهبرد طرح درازمدتی است که برای نیل به یک هدف بلند مدت مشخص طراحی و تبیین می‌گردد. راهبرد مفهومی است که از عرصه نظامی نشأت گرفته و بعداً در سایر عرصه‌ها از جمله اقتصاد، تجارت و به ویژه عرصه سیاست و مملکت داری از کاربرد زیادی برخوردار شده است.

پیشنهاد مطالعه : استراتژی برای شرکت‌ها: چرا و چطور؟

تفکر استراتژیک در روند استراتژیک چیست ؟

طبق تفکر استراتژیک، برای آینده سازی باید سه مرحله را طی کنیم:

۱) فرار از گذشته:

• جمع آوری اطلاعات استراتژیک
• ارزیابی قابلیتهای استراتژیک
• ایجاد دانش استراتژیک

۲) شکل دادن به ایده های جدید

• فکر می کنیم چه اتفاقی می افتد؟
• دوست داریم چه اتفاقی بیوفتد؟
• چه نوآوری هایی می توانیم ایجاد کنیم؟

۳) آینده سازی

• گرفتن تصمیمات استراتژیک و سخت
• تدوین استراتژی های جدید
• پیاده سازی قاطع استراتژی های جدید و مدیریت دگرگونی آن

دلایل نیاز به رسالت و چشم انداز مبتنی بر استراتژی

حال که استراژی چیست را تعریف کردیم باید بدانیم که چشم‌انداز جایگاهی است که می‌خواهیم در آینده به آن برسیم. به عبارتی دیگر، تدوین چشم‌انداز نوعی حل مسئله است. هیچ مدیری نمی‌تواند در کار خود اثربخش باشد، مگر آنکه شرکت یک مفهوم از آینده خود ساخته باشد. بنابراین، تدوین چشم‌انداز و رسالت به کمک معنی کنار هم گذاشتن کلمات زیبا برای ساختن شعار نیست، بلکه به معنی تفکر استراتژیک در مورد آینده سازمان، ایجاد طرحی از آینده سازمان و قرار دادن سازمان در مسیری استراتژیک با همراهی بیزینس کوچیــنگ است.

چشم انداز را می توانیم در چهار سطح پیچیدگی ببینیم و تدوین کنیم:

۱) به عنوان پازل (Puzzle): همیشه یک راه منطقی برای حل معما وجود دارد.
۲) به عنوان مساله (Problem): یک مشکل محلی که حل کردن آن باید از راه پیدا کردن یک سؤال به وجود آید و جواب سؤال، مشکل را حل خواهد کرد.
۳) به عنوان wicked problem: مشکلاتی که بسیار پیچیده می باشند و حل هر قسمت از آن ممکن است چندین مشکل دیگر را آغاز کند.
۴) به عنوان Super Wicked Problem: یک مشکل بسیار بپیچیده که از پیچیدگی زیاد، خود را یک مشکل ساده نشان می دهد.

باید به خاطر داشته باشیم آینده وجود ندارد، این ما هستیم که آن را می‌سازیم. باید برای آینده برنامه‌ریزی کنیم و مهارت‌هایمان را متناسب با آن توسعه (توسعه فردی) دهیم.

استراتژی چطور کمک می‌کند به اهدافمان برسیم؟

استراتژی نقشه راه ما برای رسیدن به مقصد است. یعنی همه جوانب را بسنجیم، وضعیت فعلی‌مان را شناسایی کنیم، مقصد را شفاف کنیم، و بعد ببینیم چطور فاصله الان تا نقطه مقصد باید طی شود.

بنابراین می‌توانیم بگوییم استراتژی لازمۀ رسیدن به هدف است؟

بله. داشتن استراتژی به معنی شکستن اهداف کلی به اهداف کوچکتر، داشتن برنامه اقدامات، در نظر گرفتن تغییرات (مانند تغییر عادات)، مدیریت زمان، و ایجاد تعهد است که از طریق آن، می‌توانیم مطمئن شویم که به اهدافمان می‌رسیم. اگر نقشه راهی برای رسیدن به هدف نداشته باشیم، احتمالاً نتیجه‌ای جز ناامیدی و دلسردی نخواهیم داشت.

یک نتیجه مهم داشتن استراتژی، بالا رفتن انگیزه است. بدون استراتژی، اهداف ما یا خیلی سطحی خواهند بود (که به راحتی بهشان می‌رسیم) و یا در سطح رؤیا و آرزو باقی خواهند ماند. اما وقتی روش رسیدن به اهداف را می‌دانیم، یعنی جزئیات مسیری که باید طی شود را واضح کرده‌ایم و بنابراین شادتر و مصمم‌تر در این مسیر قدم خواهیم گذاشت. دیگر کارها را به تعویق نمی‌اندازیم، حواسمان با حواشی پرت نمی‌شود، موانعی که سر راهمان قرار می‌گیرند مسیر ما را تغییر نخواهند داد. حتی نسبت به تغییر عادات و رفتارهایی که سد راه ما هستند، متعهدتر خواهیم بود.

با داشتن نقشه راه و برنامه‌ استراتژی، علاوه بر همه مزایایی که گفتیم، این امکان را بدست می‌آوریم که میزان موفقیتمان در دستیابی به اهداف را رصد کنیم. ببینیم سرعت حرکتمان خوب بوده؟ آیا جایی به بیراهه رفته‌ایم؟ آیا می‌توانیم مسیر پیش رویمان را مؤثرتر طی کنیم؟ چی یاد گرفتیم و از این یادگیری‌ها چطور می‌توانیم برای ادامه راه استفاده کنیم؟ و هر اصلاحی که در مسیر یا برنامه‌ها نیاز است را انجام دهیم.

بنابراین استراتژی علاوه بر نقشه راه، در نقش ناظر و حامی ما هم هست.

در یک کلمه، اجرای درست استراتژی یعنی تبدیل هدف به دستاورد.

بیشتر بخوانید : 

• برنامه استراتژیک و تفکر سیستمی
• برنامه‌ استراتژی
• مشاوره کسب و کار برای مدیرSME
• سبکهای مختلف مشاوره کسب و کار
• مشاوره مدیریت چیست و مشاور دارای چه ویژگی هایی باید باشد؟
• چرا به متخصصین مشاوره مدیریت نیاز دارید؟
• تفاوت کوچینگ و مشاوره
• سیستم ارزیابی عملکرد
• انواع روش تصمیم گیری در مدیریت
• شیوه‌های مدیریت بحران در سازمان
• ماهیت مدل کسب و کار