فرصت آفرینان موفق و الگوی شخصیتی آن‌ها

مقدمه

فرصت آفرینان موفق چگونه می‌اندیشند؟

مطالعات نشان داده که قسمت راست مغز فرصت‌آفرین (یا اصطلاحاً همان کارآفرین معروف) فعال‌تر از سمت چپ می‌باشد. این افراد به طور ذاتی به دنبال کاوش، کشف و سؤال پرسیدن هستند و علاقه دارند امور فعلی را به روشی جدید سازماندهی کنند. عدم قناعت به روش‌های فعلی، حساسیت به فرصت‌ها و جاهای خالی در بازار، ریسک‌پذیری و جستجوی راه‌‌حل‌های جدید باعث می‌شود تا ایده‌های نوینی برای ارائه محصول، تغییر روش کار یا ایجاد یک کسب‌وکار جدید در ذهنشان جرقه بخورد.

طرز فکر فرصت آفرینان موفق

هر فرهنگ ویژگی‌های خاصی را دارد و الزامات موفقیت خود را به کسب‌وکارها دیکته می‌کند. اما درهرحال در همه دنیا افراد خلاقی که دست به ایجاد کسب‌وکار می‌زنند و اصطلاحاً فرصت‌آفرین یا کارآفرین خوانده می‌شوند یکسری ویژگی‌های مشترک دارند. خصوصیات فردی فرصت‌آفرین موفق در ایران با یک کشور توسعه یافته با هم تفاوتی ندارند، اگرچه موفق شدن کسب‌وکار در محیط‌های مختلف ممکن است الزامات اضافه‌ای را طلب کند. در ادامه با هم می‌بینیم که این خصوصیات مشترک بین فرصت‌آفرینان -بعنوان یک الگوی شخصیتی- چه هستند.

استقلال

یکی از مهمترین ویژگی فرصت‌آفرین این است که به دنبال استقلال می‌گردد. کارآفرینان نمی‌خواهند همرنگ جماعت باشند یا از دستورات دیگران پیروی کنند. کارهای کم ریسک و یکنواخت به آن‌ها انگیزه نمی‎دهد و اصطلاحاً دوست دارند خودشان رئیس خودشان باشند.

علاقه‌مند به اقدام

شروع یک کار جدید هیچوقت آسان نیست و نیاز به شجاعت دارد. یکی از دانشمندان مدیریتی معروف به نام پیتر دراکر می‌گوید: “هر وقت یک تجارت موفق را دیدید، مطمئن باشید که یک نفر، یک جایی، تصمیم شجاعانه‌ای گرفته است.”

شجاعت لازمه‌ی اقدام است، والت دیزنی، می‌گوید:

“حرف زدن را ترک نموده و اقدام  کنید.“

فرصت آفرینان موفق می‌دانند تنها چیزی که مانع یک فرد می‌شود، خود آن فرد است. آنها می‌دانند که می‌توانند اوضاع را تغییر دهند، اما این بدان معنی نیست که هیچوقت نمی‌ترسند. شجاعت به معنی نترسیدن نیست، بلکه به معنی پیروزی بر ترس و انجام کاری است که به آن ایمان دارند.

اعتماد به نفس بالا

بسیاری از مردم نمی‌توانند خود را همان‍‌طور که هستند قبول کنند. به طور معمول وقتی افراد چیزی را دوست نداشته باشند سعی می‌کنند فکر خود را از آن موضوع منحرف کنند؛ یعنی به آن موضوع فکر نکرده و اهمیتش را کمرنگ نمایند.

فرصت آفرینان موفق با ذهنیت رشدی که دارند، می‌دانند که می‌توانند همه چیز را تغییر داده و پیشرفت کنند. بنابراین نسبت به نقاط قوت و ضعف خود آگاه هستند و روی خود و توانمندی‌های خود برای موفقیت حساب باز می‌کنند.

قاطع بودن

ذهن فرصت آفرین قاطع است. فرصت آفرینان موفق قبل از تصمیم‌گیری جوانب را به‌خوبی می‌سنجند و سپس بدون تعلل و سستی، تصمیمشان را  اجرا می‌کنند. فرصت آفرینان موفق می‌دانند که می‌توانند، بنابراین حمله می‌کنند و عقب نمی‌کشند. برای تقویت این شاخص می‌توانید برای انجام یک کار ابتدا از خود بپرسید:

• “آیا این موضوع در دست یافتن به اهداف بلندمدتم به من کمک می‌کند یا خیر؟”

اگر پاسخ مثبت است؛ بررسی کنید که

• “عواقب این کار چیست و چه منابعی برای آن لازم است؟”

زمانی که تصمیم گرفتید آن کار را انجام دهید، از خود بپرسید که:

• “مهمترین کاری که در وهله اول باید انجام شود چیست؟”

و آن را با قاطعیت بالا انجام دهید.

به دنبال فرصت‌ها و نوآور

تمام فرصت آفرینان به دنبال شناسایی مشکلات و کمبودهای فعلی (مثلاً در خصوصیات محصول، شیوه ارائه آن، میزان رضایت مشتریان فعلی و …) و توسعه‌ی راه‌حلی نوآور و نوین برای آن هستند و چالش را به عنوان فرصتی برای ایجاد تغییر می‌بینند.

برایان چسکی، بنیانگذار Airbnb می‌گوید:

“اگر سعی می‌کردیم به ایده خوبی برسیم، نمی‌توانستیم ایده خوبی را توسعه دهیم. برای اینکه ایده خوبی به ذهنتان خطور کند، باید مشکلی را شناسایی نموده و راه‌حلی برای آن توسعه دهید”

انگیزه درونی

یکی از ویژگی‌های اساسی فرصت آفرینان موفق انگیزه درونی آن‌هاست. فرصت آفرینان برای ایجاد تغییر باید از منطقه امن خود خارج شوند. بنابراین اگر انگیزه درونی بالایی نسبت به هدفی که می‌خواهند بدست بیاورند نداشته باشند؛ در موقعیت‌های ناخوشایند مثل طرد شدن یا شکست، انگیزه خود را از دست داده و کنار می‌کشند.

هنری فورد، بنیانگذار شرکت فورد موتور می‌گوید:

“هنگامی که به نظر می‌رسد همه چیز علیه شما پیش می‌رود، به یاد داشته باشید که هواپیما در جهت مخالف باد بلند می‌شود”

فرصت آفرینان موفق می‌دانند که در پایان بازی پاداش از آن ایشان است؛ بنابراین با انگیزه درونی بالا پیش می‌روند و به راحتی دلسرد نمی‌شوند.

علاقه به تحول

یک فرصت آفرین موفق مسئولیت همه مسائل را بر عهده خواهد گرفت و همواره به دنبال ایجاد نتیجه‌ای بهتر نسبت به شرایط کنونی است. شکست، موفقیت، شرایط زندگی و… حتی اگر چیزی تقصیر وی‌ نباشد، با برعهده گرفتن مسئولیت آن، نقاط بهبود را شناسایی می‌نماید و همواره به دنبال ایجاد تحول در جهت کسب نتایج بهتر می‌باشد.

نیاز به موفقیت

فرصت آفرینان موفق به دنبال رشد و توسعه هستند. تشنگی آن‌ها برای موفقیت هرگز سیراب نمی‌گردد. آن‌ها به خوبی می‌دانند که موفقیت برایشان به چه معناست و برای رسیدن به آن عقب نمی‌کشند.

دید بلندمدت

وارن بافت، سرمایه‌گذار مشهور می‌گوید:

“اگر امروز می‌توانید از سایه درختی استفاده کنید، چون فرد دیگری مدت‌ها قبل به فکر کاشتن درخت بوده است.”

فرصت آفرینان موفق می‌دانند که دستیابی به اهداف بزرگ زمان زیادی می‌برد. بنابراین با واضح کردن هدف و چشم‌انداز شروع نموده و سپس با مهندسی معکوس، مراحل رسیدن به هدف را برنامه‌ریزی می‌کنند.

البته باید درنظر داشت که اهداف تعیین شده باید SMART باشند، اهداف SMART اهدافی هستند که:

1. Specificهستند: محدوده مشخصی دارند و واضح هستند
2. Measurable هستند: یعنی قابل اندازه‌گیری هستند و معیارهایی دارند که عنوان می‌کند چقدر به هدف نزدیک شده‌اند.
3. Attainable هستند: یعنی دست‌یافتنی و واقع‌گرایانه هستند
4. Realistic هستند: یعنی با نیاز و ویژگی‌های فرد مرتبط هستند
5. Timely/Time Boundهستند: محدوده زمانی مشخصی دارند

تحمل ابهام

تغییر اجتناب‌ناپذیر است و بدون تغییر، همگی ما راکد و ایستا می‌شویم. اگر بخواهیم در خط مقدم کسب و کار بمانیم باید قادر باشیم با تغییر سازگار شویم و با ابهام سروکار داشته باشیم. یکی از بزرگترین چالش‏های رهبران و مدیران در دنیای امروز، سروکار داشتن با افزایش ابهام در شغل‌شان است.

وقتی با موقعیت ابهام سروکار دارید که بیشتر از یک راه‌حل برای یک مشکل وجود داشته باشد، اما مطمئن نیستید که کدام را انتخاب کنید یا در حالتی که به جمع‌بندی در مورد یک موقعیت رسیده‌اید، قبل از اینکه بتوانید در مورد آن اقدامی کنید موقعیت تغییر کرده است. تحمل ریسک و ابهام و مدیریت آن شانس موفقیت و پیروزی را بالا می‌برد. فرصت‌آفرینان جزو افرادی هستند که با ابهام و عدم قطعیت راحتند و پذیرفته‌اند که فرصت‌ها در دل شرایط مبهم نهفته‌اند.

مثبت‌نگر و یادگیر از اشتباه و شکست

نگرش و چشم‌انداز مثبت برای فرصت آفرینان موفق ضروری است. طرز فکر صاحب شرکت، زمینه اخلاقی را برای سایر اعضای شرکت ایجاد می‌کند و فرهنگ شرکت را تحت تأثیر قرار می‌دهد. افکار منفی حرکتِ رو به جلو و پیشرفت شرکت را تضعیف می‌نماید. بخشی از آنچه به فرصت آفرینان این قدرت را می‌دهد تا در شرایط رکود رو به جلو حرکت کنند، مثبت‌نگری ایشان و تمرکز بر دستاورد یک اشتباه بجای قبول شکست می‌باشد.

شکست یک ضرورت مطلق برای موفقیت است، اما ترفند این است که از هر شکست یادگیری‌های آن را استخراج کنید و بیاموزید که چگونه دوباره همان اشتباهات را مرتکب نشوید. مهمتر از همه، یاد بگیرید که بگذرید.

نتیجه‌گیری

با درک ویژگی‌های کلیدیِ و ذهنیت‌های یک فرصت‌آفرین موفق، می‌توانید میزان نزدیکی خود به این ویژگی‌ها را ارزیابی نموده و برای توسعه این ویژگی‌ها برنامه‌ریزی و تمرین کنید. در این مقاله چند ویژگی فرصت‌آفرینان موفق را توضیح دادیم. البته باید بدانیم که نیازی نیست همه کارآفرین باشند و کسب و کار خود را ایجاد کنند. در یک جامعه متعادل ما به همه نوع افراد نیاز داریم و زمانی از زندگی خود لذت می‌بریم که مسیر شغلی ما با خصوصیات ذاتی‌مان همسو باشد. با این حال همواره افرادی هستند که به دلیل شرایط محیط، شرایط خانواده، سن یا … تصمیم به ایجاد کسب و کاری برای خودشان می‌گیرند. در این صورت خوب است قبل از این تصمیم یک بار ویژگی‌های زیر را در خودتان ارزیابی کنید.

هر چه این ویژگی‌ها را بیشتر در خودتان تقویت کنید، در مسیر کارآفرینی موفق‌تر پیش خواهید رفت. اگر نیاز به تمرین بیشتری برای توسعه‌ی این ویژگی‌ها دارید، با تیم کوچینگ نجات همراه شوید.