سیر تکاملی فرهنگ های نگهداری و تعمیرات (نت) در صنایع

نوشته شده توسط: بدون دیدگاه دسته بندی ها:تولید


آنچه در این مقاله به اختصار خواهید خواند:

نگهداری و تعمیرات در صنایع عبارت است از مجموعه عملیات فنی و مدیریتی به منظور حفظ صحت عملکرد تجهیزات مختلف و یا بازگرداندن آنها به شرایط مطلوب کاری در صورت بروز هرگونه اشکال، که به اختصار «نت» نامیده می شود. امروزه هزینه های مستقیم و غیرمستقیم نگهداری و تعمیر ماشین آلات صنعتی، یکی از عمده ترین هزینه های هر کارخانه تولیدی محسوب می شود، تا جایی که طبق بررسی ها و و آمار معتبر صنایع داخلی و خارجی، این هزینه ها بسته به نوع صنعت، ۱۵ الی ۶۰ درصد هزینه های تولید هر محصول را به خود اختصاص داده است.


نگهداری و تعمیرات در صنایع عبارت است از مجموعه عملیات فنی و مدیریتی به منظور حفظ صحت عملکرد تجهیزات مختلف و یا بازگرداندن آنها به شرایط مطلوب کاری در صورت بروز هرگونه اشکال، که به اختصار «نت» نامیده می شود. امروزه هزینه های مستقیم و غیرمستقیم نگهداری و تعمیر ماشین آلات صنعتی، یکی از عمده ترین هزینه های هر کارخانه تولیدی محسوب می شود، تا جایی که طبق بررسی ها و و آمار معتبر صنایع داخلی و خارجی، این هزینه ها بسته به نوع صنعت، ۱۵ الی ۶۰ درصد هزینه های تولید هر محصول را به خود اختصاص داده است. میزان این خسارات و هزینه ها تا حدود زیادی با اجرای استراتژی های مدرن برای نگهداری از ماشین آلات کاهش یافته و در ضمن، نرخ تولید، عمر مفید ماشین آلات و کیفیت محصولات تولیدی نیز افزایش خواهد یافت. همچنین عملکرد بهتر ماشین آلات و سودآوری سازمان، تأثیر بسزایی در بهبود شرایط جسمی و روحی کارکنان خواهد داشت. به همین دلیل امروزه اکثر کارشناسان اعتقاد دارند که بهترین و کم هزینه ترین راهکار برای افزایش بهره وری در یک سازمان، اجرای روش های نوین نت برای کاهش هزینه های مستقیم و غیرمستقیم تعمیرات است.

بررسی تاریخچه ی فرهنگ های تعمیراتی نشان می دهد که جوامع بشری برای نگهداری و تعمیر ماشین آلات صنعتی در طول تاریخ از روش های مختلفی استفاده کرده اند. این روشها در طی زمان، به تدریج و به دلایل مختلفی از جمله افزایش سرعت و پیچیدگی ماشین آلات، پیشرفت روزافزون تکنولوژی و مکانیزم عملکرد تجهیزات، افزایش توقع کمّی و کیفی مشتریان از کارخانجات به دلیل بالا رفتن میزان رقابت در بازار تولید، خسارات سنگین ناشی از توقف و راه اندازی مجدد ماشین آلات و … اصلاح شده و به سمت تکامل، پیشرفت نموده اند.

نسل اول روشهای تعمیراتی تحت عنوان تعمیرات بعد از خرابی یا تعمیرات اضطراری (Emergency Maintenance-EM) شناخته می شود. اقدامات تعمیراتی در این روش، همواره بعد از بروز خرابی به اجرا در می آید به طوری که تعمیرات، به منظور ادامه بهره برداری از ماشین، جنبه اضطراری و اجباری به خود می گیرد. بعد از شناخت رابطه ی منطقی بین خرابی و زمان کارکرد ماشین، نسل دوم روش های تعمیراتی تحت عنوان تعمیرات پیشگیرانه (Preventive Maintenance-PM) مورد توجه صاحبان صنایع قرار گرفت. اما علیه این روش نیز اعتراضات جدیدی از اوایل دهه ۱۹۸۰ میلادی شروع شد. صنایع در پی یافتن روشی بودند که ضمن کاهش هزینه های تعمیرات و تعداد توقفات برنامه ریزی شده در روش پیشگیرانه، احتمال بروز توقفات پیش بینی نشده را به صفر نزدیک کنند. این نگرش منجر به ورود نسل سوم روشهای تعمیراتی تحت عنوان نت پیشگویانه (Predictive Maintenance-PdM) گردید. در این روش با کنترل وضعیت ماشین آلات، علائم بروز خرابی در سیستم را شناسایی کرده و راه حل های مناسب برای رفع آن را ارائه می دهند. بزرگترین نقطه ضعف نت پیشگویانه، عدم توجه به ریشه و علت خرابی ماشین آلات بود. همین بی توجهی باعث می شد که خرابی در آینده ای دور یا نزدیک، مجدداً بروز کرده و تکرار شود. بررسی ریشه ای عیوب (Root Cause Failure Analysis-RCFA) موجب پیدایش نسل چهارم فرهنگهای تعمیراتی تحت عنوان نت پیش فعالانه (Proactive Maintenance-PaM) گردید. این روش را میتوان طرح اصلاح یافته نت پیشگویانه دانست، با این تفاوت که تا زمان پیدا کردن ریشه اصلی بروز خرابی و رفع آن، فرآیند تعمیرات ناقص تلقی می شود.

البته در صنایع مدرن علاوه بر روش های فوق، به منظور افزایش راندمان تولید و بالا بردن قابلیت اعتماد به ماشین آلات، نیاز به استفاده از سیستمهایی نظیر نت بهره ور فراگیر (Total Productive Maintenance-TPM)، نت مبتنی بر قابلیت اطمینان (Reliability Centered Maintenance-RCM) و نت مبتنی بر کسب و کار (Business Centered Maintenance-BCM) احساس شده است. به عنوان مثال در نگهداری و تعمیرات به روش خودگردان که براساس این گونه سیستمها بنا شده است، تمامی افراد شاغل در سازمان، از اپراتورها گرفته تا رئیس واحدها، در سود و زیان سازمان سهیم می شوند بطوریکه کاربران مربوط به هر دستگاه، مسئولیت سرویس و نگهداری از آن را نیز بر عهده می گیرند و در سود تولیدات آن دستگاه سهیم می شوند. در چنین فرهنگی، طرز فکرهایی مانند «ما فقط باید از ماشین بهره برداری کنیم و مسئول نگهداری از آن نیستیم» و یا «این فقط مدیرانند که باید به فکر افزایش راندمان تولید و سودآوری مجتمع باشند» بی معنی می شود؛ همه کارکنان شرکت و همه ی واحدها، تمام توان و انگیزش خود را صرف یک هدف واحد یعنی افزایش بهره وری و سودآوری میکنند.

به هر حال، انتخاب فرهنگ های معرفی شده برای نگهداری و تعمیرات به عوامل متعددی نظیر ابعاد شرکت، سطح تکنولوژی و پیچیدگی تجهیزات، استاتیک یا دینامیک بودن آنها، سرعت بهره برداری، میزان حساسیت سازمان به امر توقف، داشتن و یا نداشتن ماشین یدکی، سطح علمی و تجربی کارکنان واحد نگهداری و تعمیرات و … بستگی دارد.

استفاده از مطالب وب سایت نجات  فقط برای مقاصد غیرتجاری و با ذکر منبع بلامانع است. کلیه حقوق این سایت متعلق به شرکت نجات می‌باشد

گروه نجات یک مجموعه مشاوره‌ و آموزش در حوزه مدیریت است که تحت هدایت یک منتور استراتژیک ، ایجاد شده و به شرکتهای خرد و کوچک و هم به شرکتهای متوسط و بزرگ خدمات ارائه میدهد.

لینکدین

اینستاگرام

تلگرام

آپارت

تهران، یوسف آباد، خیابان ابن سینا، نبش کوچه ۳۷، پلاک ۹۶، طبقه ۲، واحد ۵، کدپستی:۱۴۳۴۶۵۳۶۱۷

۰۲۱۸۸۰۶۴۰۹۸ |  ۰۲۱۸۸۰۶۴۰۹۹  |  ۰۹۱۰۴۴۴۷۹۱۵

info@nejatco.com